Altıgen Somunların Sınıflandırması ve Mekanik Özellikleri (Birleşik Ulusal Kaba/İnce – UNC/UNF)

Kalite Tanımlaması ve Mekanik Özellikleri Altıgen Somunlar (Birleşik Ulusal Kaba/İnce – UNC/UNF)

I. Tanımlama İşaretleri (SAE J995'e göre, ASTM A563, vesaire.)

Somunlar genellikle bir yatak yüzeyinde kalite, malzeme ve üreticiyi gösteren sembollerle işaretlenir. İşaretleme sistemi genellikle, birlikte kullanılmak üzere tasarlanmış cıvata kalitesiyle eşleştirilir.

1. Notlandırma Kriterleri:
• 2. Sınıf / 1. Stil (İşaretsiz veya "2"): Düşük mukavemetli uygulamalar için ticari sınıf. Genellikle işaretsizdir.
· 5. Sınıf / Stil 1 ("5"): Orta kuvvette. "5" ile işaretlenmiştir.
· 8. Sınıf / Stil 1 ("8"): Yüksek mukavemet. "8" ile işaretlenmiştir.
• A Sınıfı ("A"): Düşük karbonlu çelik, genel kullanım (ASTM A563). Genellikle işaretsizdir veya üreticinin sembolüyle işaretlenmiştir.
· B Sınıfı ("B"): Orta mukavemetli, serbest dönen (ASTM A563). "B" ile işaretlenmiştir.
· C Sınıfı ("C"): Orta karbonlu çelik, B sınıfından daha yüksek mukavemete sahip. "C" ile işaretlenmiştir.
· D Sınıfı ("D"): Daha yüksek mukavemet, 8. sınıfa benzer. "D" ile işaretlenmiştir.
• DH Sınıfı / Stil 3 ("DH"): Isıl işlem görmüş orta karbonlu çelik, yüksek mukavemetli. "DH" ile işaretlenmiştir (genellikle 8. sınıf cıvatalarla birlikte kullanılır).
· G Sınıfı ("G"): Düşük karbonlu çelik, A Sınıfına benzer ancak belirli bir kimyasal bileşime sahiptir. "G" ile işaretlenmiştir.
• H Sınıfı ("H"): Isıl işlem görmüş karbon veya alaşımlı çelik. Somun yüzeyinde sürekli çizgi işareti bulunmaması, ağır altıgen somunlar için ASTM A194 standardına göre yük dayanımı testinden geçtiğini gösterir.
2. Malzeme ve Özel Kullanım İşaretleri:
· "H" ve "HV" (ASTM A194): Yüksek basınç/sıcaklık uygulamaları için. "H" (Karbon çelik) veya "HV" (Alaşımlı çelik) ile işaretlenmiştir.
• "L" veya "L7": Düşük sıcaklıkta karbon veya alaşımlı çelikten yapılmış somunları belirtir (örneğin, ASTM A320 L7 Sınıfı).
· "2H": Boyut standartlarına ve malzeme kimyasına uygun ancak mutlaka yük taşıma testinden geçmemiş bir somunu belirtir (ASTM A194'te yaygındır).
· "F" (ASTM A194 Gr. 2H (Sadece): Ek bir yağlayıcı kaplama ile (genellikle çinko ile) elektrolizle kaplanmış somunları belirtir.

II. Başlıca Mekanik Özellikler

Özellikler, dayanım yükü gerilimi, sertlik ve malzeme ile tanımlanır.

1. Test Yükü Gerilimi: Sertleştirilmiş bir cıvata/pul ile birleştirildiğinde somunun kalıcı deformasyona uğramadan dayanması gereken maksimum çekme gerilimidir. Birincil performans göstergesidir.
• Örnek Değerler (ASTM A563, Altıgen Somunlar):
· A Sınıfı: Test Yükü Gerilimi = Gerekli Değil (1/4" - 1-1/2" boyutları için).
• C Sınıfı: Test Yükü Gerilimi = 85.000 psi (minimum, 1/4" - 1-1/2" boyutları için).
· DH Sınıfı: Dayanım Yükü Gerilimi = 120.000 psi (minimum, 1/4" - 1-1/2" boyutları için).
2. Sertlik: Somunun diş sıyırmasını önleyecek ve yükü dağıtacak kadar güçlü olmasını sağlar.
• Örnek Değerler (SAE J995):
• 5. Sınıf: Sertlik = HRB 92 - HRC 30 (Rockwell ölçekleri boyuta göre değişir).
· 8. Sınıf: Sertlik = HRC 24 - 36.
• Örnek Değerler (ASTM A563):
· DH Sınıfı: Sertlik = HRC 24 - 36.
3. Malzeme ve Isıl İşlem:
• Düşük/Orta Karbonlu Çelik (2, A, B, C Kaliteleri): Genellikle ısıl işlem görmez veya daha yüksek kaliteler için su verilip temperlenmez.
• Orta Karbonlu/Alaşımlı Çelik (5, 8, D, DH, H, HV Kaliteleri): Belirtilen mukavemet ve sertliğe ulaşmak için su verilmiş ve temperlenmiştir.
• Korozyona Dayanıklı Çelik: 304 (A2) ve 316 (A4) gibi kaliteler, mukavemet "kalite" numarası yerine malzeme kalitesiyle (örneğin, "A2-70") işaretlenir. Tireden sonraki sayı, MPa/10 cinsinden çekme mukavemetini gösterir (örneğin, 70 = 700 MPa minimum çekme mukavemeti).

III. Yaygın Eşleştirmeler Cıvata Kaliteleri

• 2. Sınıf / A Somunlar: SAE 2. sınıf veya ASTM A307 cıvatalarla kullanılır.
• 5. Sınıf / B / C Somunlar: SAE 5. sınıf veya benzeri orta mukavemetli cıvatalarla kullanılır.
• 8. Sınıf / D / DH Somunlar: SAE 8. sınıf veya benzeri yüksek mukavemetli cıvatalarla kullanılır.
• H/HV Sınıfı Somunlar: Basınçlı kap/boru uygulamalarında ASTM A193 yüksek mukavemetli cıvatalarla birlikte kullanılır.

Önemli Not: Doğru montaj için, somunun mukavemet sınıfının (ve yük taşıma kapasitesinin) cıvatanınkiyle eşleşmesi gerekir; bu, (eğer bir arıza meydana gelirse) arızanın cıvata dişinde meydana gelmesini sağlar, bu da daha güvenli ve daha kolay tespit edilebilir. Eksiksiz özellikler, test yöntemleri ve boyuta özgü veriler için her zaman en son resmi standartlara (SAE, ASTM) başvurun.

Bizimle ilgili herhangi bir sorunuz varsa Cıvata ve somunBenimle tan@nbzyl.com adresinden iletişime geçebilirsiniz.